Bilgi Yönetimi ve Kurumsal Hafıza

Zihinlerde kilitli kalan yetenek kuruma değil, şahıslara aittir; bir organizasyon ancak beynindeki bilgiyi kağıda dökebildiği ölçüde ölümsüzleşir.

Şirketlerin en büyük operasyonel zaaflarından biri "kilit adam" (key-man) riskidir. Kritik süreçlerin sadece birkaç yetenekli çalışanın zihninde tutulduğu sistemlerde, bu personelin işten ayrılması veya uzun süreli devamsızlığı tüm operasyonu durma noktasına getirir. Bu durum, kurumun sahip olduğu bilginin aslında şirkete değil, o şahıslara ait olduğu gerçeğini ortaya çıkarır. Gerçek bir kurumsal hafıza, insanların gitmesine rağmen süreçlerin kusursuz işlemeye devam etmesini sağlayan sistemdir.

Bilgi yönetimi felsefesi iki ana eksen üzerine kuruludur. Birincisi "Zımni Bilgi" (Tacit Knowledge), yani tecrübeyle kazanılmış, sezgisel ve sadece kişinin zihninde var olan bilgidir. İkincisi ise "Açık Bilgi" (Explicit Knowledge), prosedürlere, veri tabanlarına ve eğitim materyallerine dökülmüş, herkesin erişebildiği formattır. Organizasyonel mimarinin en kritik görevi, zımni bilgiyi sistematik bir şekilde açık bilgiye dönüştüren "Bilgi Dönüştürme Mekanizmalarını" kurmaktır. Bu sayede tecrübe, şahsi bir mülk olmaktan çıkıp kurumun kolektif sermayesine katılır.

Bu dönüşümü başarmak için sadece dijital arşivler veya intranet portalları kurmak yeterli değildir. İnsan doğası, sahip olduğu bilgiyi iktidar ve vazgeçilmezlik gücü olarak görmeye eğilimlidir. Bu nedenle, bilgiyi saklayanı değil, paylaşanı ödüllendiren bir kültürel kodlama şarttır. Standardize edilmiş iş talimatları, çapraz eğitim (cross-training) haritaları ve düzenli çıkarılan vaka analizleri, şirketi şahıslara bağımlı bir yetenek havuzu olmaktan çıkarıp, kendi kendini eğitebilen bir yapay zekaya dönüştürür.

Bilgi Yönetimi
Açık Bilgi
1. Kaynak ve Form
Veri tabanı, prosedür
2. Bağımlılık Riski
Düşük
3. Kurumsal Strateji
Güncelleme ve Dağıtım